Een spreekbeurt over turnen is natuurlijk super leuk om te geven. Het is een onderwerp waar iedereen wel iets van weet, maar waar niet iedereen echt in detail kennis over heeft. Mocht je ook graag een spreekbeurt over turnen willen houden dan is het handig om dit artikel even goed door te nemen. We gaan je namelijk wat handige informatie geven over turnen, die je kunt gebruiken voor jouw eigen spreekbeurt turnen.
Spreekbeurt over turnen: alles wat je moet weten!
Inleiding: waarom een spreekbeurt over turnen?
Turnen is een spectaculaire en veelzijdige sport die veel mensen bewonderen, maar niet altijd goed begrijpen. Met een spreekbeurt over turnen kun je je klasgenoten laten kennismaken met deze uitdagende sport. Je kunt uitleggen hoe turnen is ontstaan, welke disciplines er zijn en hoe turners trainen om indrukwekkende bewegingen uit te voeren. Misschien kun je zelfs een paar demonstraties geven!
Wat is turnen – sport en geschiedenis
Turnen is een sport waarbij oefeningen worden gedaan die kracht, lenigheid, evenwicht en coördinatie nodig hebben. Het kan gaan om rennen, springen, salto’s maken en balanceren. Bij het damesturnen zijn er vier toestellen: vloer, ongelijk brug, evenwichtsbalk en de Pegasus. Bij mannen turnen zijn er zes toestellen: vloer, gelijke brug, rekstok, voltige, Pegasus en ringen.
De geschiedenis van turnen: van vroeger tot nu
Turnen is een van de oudste sporten ter wereld. Het begon al bij de oude Grieken en Romeinen, duizenden jaren geleden! Maar hoe is turnen eigenlijk ontstaan en hoe is het de sport geworden die we vandaag kennen? Dat lees je hier!
Turnen in de oudheid: de allereerste turners
Heel lang geleden, in het oude Griekenland, deden mensen al aan een soort turnen. Ze trainden hun lichaam om sterk en lenig te blijven. Dit deden ze door te springen, rennen en allerlei bewegingen te oefenen.
De Grieken vonden gymnastiek heel belangrijk. Het woord “gymnastiek” komt zelfs van een Grieks woord!
Ze gebruikten turnen als een manier om fit te blijven en zich voor te bereiden op de Olympische Spelen.
Mannen trainden vaak zonder kleding (dat klinkt misschien gek, maar dat vonden ze normaal in die tijd!).
Later, in het oude Rome, gebruikten de Romeinen turnen vooral als training voor hun soldaten. Ze moesten sterk en snel zijn voor gevechten. De Romeinen bedachten ook het voltigepaard, een toestel waar je op kon springen en balanceren.
Na de val van het Romeinse Rijk werd turnen een tijdje minder populair. Mensen hielden zich meer bezig met overleven dan met sporten. Maar gelukkig veranderde dat later weer!
De uitvinders van het moderne turnen
Pas in de 18e en 19e eeuw (ongeveer 200-300 jaar geleden) werd turnen opnieuw een populaire sport, vooral in Duitsland. Twee mannen speelden hierbij een grote rol:
Johann Christoph Friedrich GutsMuths (1759-1839)
Hij schreef een boek over turnen en beweging voor kinderen.
Hij geloofde dat sport en turnen goed zijn voor je lichaam en je gezondheid.
Friedrich Ludwig Jahn (1778-1852)
Hij wordt de “vader van het turnen” genoemd, omdat hij turnen superpopulair maakte!
Hij bedacht en verbeterde turntoestellen, zoals de rekstok, brug en evenwichtsbalk.
Hij richtte de eerste turnvereniging op, waar mensen samen konden trainen.
Dankzij deze mannen werd turnen steeds populairder in Europa. Steeds meer landen begonnen turnclubs op te richten.
Turnen op de Olympische Spelen
Turnen werd een echte wedstrijdsport toen het werd toegevoegd aan de eerste moderne Olympische Spelen in 1896 in Athene (Griekenland).
In het begin mochten alleen mannen meedoen.
Pas in 1928 (ruim 30 jaar later!) mochten ook vrouwen meedoen aan turnwedstrijden op de Olympische Spelen.
Sindsdien is turnen een van de populairste Olympische sporten. Wereldwijd kijken miljoenen mensen naar turnwedstrijden en worden turners beroemd door hun spectaculaire oefeningen!
Turnen vandaag de dag
Tegenwoordig is turnen een grote sport met veel verschillende onderdelen. Kinderen en volwassenen kunnen turnen, zowel voor de lol als op hoog niveau. Er zijn ook veel beroemde turners, zoals:
Simone Biles – De beste turnster ooit, bekend om haar moeilijke sprongen.
Epke Zonderland – Een Nederlandse turnkampioen, vooral goed aan de rekstok.
Sanne Wevers – Olympisch kampioen op de evenwichtsbalk.
Turnen blijft zich steeds ontwikkelen. Er worden nieuwe sprongen bedacht, en de oefeningen worden steeds moeilijker. Misschien word jij later wel een beroemde turner of turnster!
In je spreekbeurt is het goed om te beginnen met een stukje over de geschiedenis van turnen, voordat je verder gaat met wat turnen nu echt inhoudt!
De verschillende onderdelen
Bij het turnen zijn er verschillende toestellen die beoefend kunnen worden. Ben je op alle toestellen ongeveer even goed, en probeer je op wedstrijden een zo hoog mogelijke totaalscore te behalen, dan ben je een meerkamp turn(st)er. Sommige turnsters en turners zijn erg goed in 1 bepaald toestel. Deze sporters noemen zichzelf een toestel specialist.
Zo is Nederlandse turner Yuri van Gelder bekend geworden in de ringen. Hij is op dit toestel 3x Europees kampioen en 1x wereldkampioen geworden. Nog bekender is Epke Zonderland. Zijn specialiteit is rekstok turnen. Hij is olympisch kampioen, drievoudig Europees kampioen én drievoudig wereldkampioen op dit toestel. Dan mag je jezelf toch wel echt een specialist noemen.
Laat in je spreekbeurt turnen weten wat jouw favoriete turner of turnster is, en vertel hierover! Je klasgenoten vinden het vast en zeker leuk om te horen wie het is!
Over de turntoestellen

Sprong turnen
Pegasus – Bij de pegasus sprinten turners eerst over een 25 meter lange aanloopbaan, springen ze vervolgens op een springplank, en voeren hierna een bepaalde sprong uit op de pegasus, waarbij ze met hun handen afzetten op het toestellen. Tot slot landen ze op de dikke mat. Hoe moeilijk de sprong, hoe hoger de uitgangswaarde van de sprong.
Brug ongelijk – Op de brug ongelijk (damestoestel) voert de turnster een aantal trucjes uit op twee parallelle horizontale liggers die op verschillende hoogtes zijn ingesteld. De afsprong van dit toestel is altijd vanaf de hoge ligger tot op de dikke mat die er onder ligt. Hoe moeilijk de trucjes, hoe hoger de score die ze kunnen halen.

Brug turnen
Evenwichtsbalk – De turnster voert een aantal oefeningen uit van maximaal 90 seconden bestaande uit sprongen, acrobatische elementen en gymnastische draaien op een lange balk. De balk is 125 centimeter hoog, 500 centimeter lang en 10 centimeter breed.

Balk turnen
Vloer– Dit is een groot vierkant verend vlak van 12×12 meter. De dames hebben op dit toestel een vloeroefening op muziek, de heren zonder muziek. Ook hier moeten er weer verschillende acrobatische series en gymnastische sprongen worden laten zien om aan de eisen van de oefening te voldoen.
Heren toestellen
Ringen – De ringen zijn een van de klassieke turntoestellen, ze zijn van hout, bevestigd aan een stuk leer dat op zijn beurt bevestigd is aan stalen kabels of aan touwen. Ringen kunnen worden gebruikt voor verschillende soorten basisbewegingen, zoals stil zwaaien, zwaaien met afzet en duikelen.
Paard Voltige – Bij het voltigeren is het de bedoeling dat de turner met de handen op de beugels of het paard zelf steunt, zonder met de rest van zijn lichaam het toestel aan te raken. Voorbeelden van voltige-elementen zijn flanken, scharen en de ‘Thomas Flair’ de belangrijkste basisbewegingen. Hier bestaan een aantal varianten op, zoals de kringflank, de tegenschaar en de suisse simple.
Gelijke brug – De herenbrug of brug met gelijke leggers bestaat uit twee parallelle, in hoogte verstelbare leggers die op dezelfde hoogte staan. In het herenturnen wordt de hoogte van de leggers zodanig gekozen dat ook bij verschillende zwaaivormen de voeten de grond niet kunnen raken.
Rek – Het turnen aan de rekstok is als turndiscipline een van de onderdelen van de Olympische toestellen turnen voor heren. In het herenturnen wordt gebruikgemaakt van een rekstok op zwaaihoogte, dit betekent dat de turner aan het rek kan hangen zonder dat zijn voeten de grond raken.
Een goede landing
De landing is natuurlijk de laatste stap tijdens het turnen. Dit is een vaardigheid die echt lastig is om te leren, maar die super belangrijk is voor de wedstrijdscores. Zonder de goede landing loopt het risico op het oplopen van blessures tijdens salto’s erg snel toe. Om dergelijke blessures te voorkomen en om een hoge score te krijgen, moet de landing echt top zijn. Een succesvolle landing in de gymnastiek wordt geclassificeerd als zacht. Dit houdt ook wel in dat de landing soepel moet ogen.
Lenigheid
In de turnsport zijn de meeste turnsters erg lenig. Ze kunnen met gemak een spagaat, en turnen zonder moeite een boogje. Lenig zijn is min of meer een voorwaarde om goed te kunnen turnen, en om hoge cijfers te halen op een wedstrijd. Een spagaatsprong op de vloer moet namelijk helemaal in spagaat. En een boogje op de balk levert je veel punten op. Hoe leniger je bent, hoe meer voordelen het je oplevert binnen het turnen. Bij Beter Turnen volgen veel turnsters en turners ( maar ook gewoon kinderen die lenig willen worden) het spagaat programma. Hierbij krijg je elke dag oefeningen toegestuurd, en ga je in 1 maand de spagaat leren!
Kracht
Ook sterk zijn is een belangrijke voorwaarde om goed te worden in turnen. Het kost naast lenigheid ook veel sprongkracht om een spagaatsprong op vloer te turnen. En wat dacht je van over de pegasus springen? Het aanlopen, afzetten, en over de kop gaan vraagt een grote krachtinspanning van je lijf.
Wat moet je aan?
De meeste meisjes en jongens die op turnen zitten hebben tijdens de les een turnpakje met een turnbroekje aan. Hier kun je je makkelijk in bewegen, en zo alle oefeningen goed uitvoeren. Meisjes en jongens met lange haren dragen dit in een staart of knot, zodat ze hier geen last van hebben.
Op het toestel ongelijke brug, gelijke brug, ringen en rekstok dragen de meeste turnsters en turners leertjes om hun handen, om zo een goede grip te hebben op deze toestellen. Ook maken ze gebruik van magnesium. Een soort wit poeder waardoor je handen nóg stroever raken. Tijdens turnwedstrijden is het verplicht om een pakje te dragen én om je haren netjes strak te doen.
Als je zelf een turnpakje hebt, is het leuk om dit mee te nemen tijdens je spreekbeurt! Je kunt dan aan je klasgenoten laten zien hoe je turnpakje er uit ziet. Wie weet durf je het wel aan om je spreekbeurt te geven in je turn outfit! Dan kun je meteen wat gave trucjes laten zien.
Hoe word je een goede turnster of turner?
Om echt heel goed te worden in de turnsport, moet je vooral heel veel trainen en oefenen. Turnster en turners op topsportniveau trainen vaak wel 30 uur per week. Dit hou je natuurlijk alleen maar vol als je ontzettend veel plezier hebt in de sport. En daarmee heb je dan ook meteen de belangrijkste voorwaarde om een goede turnster te worden: passie en plezier!!
Heb je meer informatie nodig voor jouw spreekbeurt over turnen? Kijk dan eens op het platform van Beter Turnen!
Hoe maak je jouw spreekbeurt over turnen extra leuk?
Wil je ervoor zorgen dat jouw spreekbeurt niet alleen informatief, maar ook superleuk wordt? Dan kun je een paar extra dingen doen om je klasgenoten te verrassen en hun aandacht vast te houden. Hier zijn een paar geweldige ideeën om jouw spreekbeurt extra interessant te maken:
1. Laat een demonstratie zien! 🎭
Wat is er leuker dan zelf laten zien wat turnen precies is? Als je al een beetje kunt turnen, kun je tijdens je spreekbeurt een paar eenvoudige turnoefeningen doen. Denk bijvoorbeeld aan:
✅ Een radslag – Een klassieke turnbeweging die veel indruk maakt!
✅ Een handstand – Hiermee laat je zien hoe belangrijk balans en kracht zijn in turnen.
✅ Een spagaat – Perfect als je lenigheid wilt laten zien.
✅ Een koprol of salto op een matje – Veilig en leuk om te doen!
Tip: Vraag aan je juf of meester of je een zachte mat mag gebruiken als je iets op de grond wilt doen.
Kan je zelf nog geen turnoefeningen? Geen probleem! Je kunt ook een vriend of vriendin vragen om iets voor te doen, of je kunt je klasgenoten laten proberen of ze een handstand kunnen maken.
2. Neem je turnpakje mee! 👕
Turners en turnsters dragen speciale kleding als ze trainen of wedstrijden doen. Als jij een turnpakje hebt, is het superleuk om dat aan je klas te laten zien.
Wat kun je vertellen over je turnpakje?
Waarom turners strakke pakjes dragen (voor bewegingsvrijheid en veiligheid).
Of jouw pakje speciale kleuren of glitters heeft.
Of je ook turnbroekjes of leggings erbij draagt.
Dat turners met lang haar vaak een staart of knot dragen, zodat het niet in de weg zit.
Tip: Als je durft, kun je zelfs je spreekbeurt in je turnpakje geven! Dat maakt het extra speciaal en je ziet er meteen als een echte turner of turnster uit.
3. Maak een quiz voor je klasgenoten! ❓
Een quiz is een leuke manier om te testen of jouw klas goed heeft opgelet. Bedenk 5 tot 10 vragen over turnen en laat je klasgenoten meedoen.
Hier zijn een paar voorbeeldvragen:
1️⃣ Hoeveel toestellen gebruiken dames bij turnwedstrijden? (Antwoord: 4 – Vloer, Sprong, Brug Ongelijk, Evenwichtsbalk)
2️⃣ Welke Nederlandse turner is wereldkampioen aan de rekstok? (Antwoord: Epke Zonderland)
3️⃣ Waarom gebruiken turners magnesium op hun handen? (Antwoord: Voor een betere grip en om zweet tegen te gaan)
4️⃣ Hoe breed is een evenwichtsbalk? (Antwoord: 10 centimeter! Heel smal!)
5️⃣ In welk jaar mochten vrouwen voor het eerst meedoen aan turnwedstrijden op de Olympische Spelen? (Antwoord: 1928)
Je kunt de quiz extra leuk maken door kaartjes te maken met vragen en meerdere antwoordopties (bijvoorbeeld A, B of C). Of laat klasgenoten met hun hand omhoog antwoorden en geef een kleine prijs (zoals een snoepje of sticker) aan degene met de meeste goede antwoorden!
4. Gebruik video's om turnen te laten zien! 🎥
Turnen is een spectaculaire sport en sommige dingen kun je beter laten zien met een video dan alleen uitleggen. Zoek coole turnfilmpjes op YouTube en laat een kort stukje aan je klas zien.
Mooie video's om te laten zien:
▶️ Olympische oefeningen van beroemde turners, zoals Epke Zonderland of Simone Biles.
▶️ Turnfails en bloopers (grappige filmpjes waarin turners foutjes maken – maar zorg dat het geen gevaarlijke valpartijen zijn!).
▶️ Hoe een turntraining eruitziet – Veel kinderen weten niet hoe hard turners trainen, dus dat is interessant om te laten zien.
▶️ Zelf turnen leren – Een filmpje waarin een trainer uitlegt hoe je een radslag of handstand doet.
Tip: Vraag aan je juf of meester of je de video op het digibord mag laten zien, zodat iedereen het goed kan bekijken.
5. Betrek je klasgenoten bij je spreekbeurt! 🙋♂️🙋♀️
Wil je echt een unieke spreekbeurt? Laat dan je klasgenoten meedoen!
Vraag of iemand een handstand durft te proberen.
Laat een paar klasgenoten een mini-turnwedstrijdje doen (wie kan het langst op één been staan, of wie kan de beste sprong maken?).
Neem een springtouw of hoepel mee en laat zien dat dit ook bij turnen hoort.
Als je je klas op deze manier betrekt, blijven ze beter opletten en zullen ze je spreekbeurt niet snel vergeten!